AKVARYUM SEÇİMİ

 

Akvaryumda bitki yetiştirmek dışarıdan gözüktüğü kadar kolay bir uğraş değildir. Başlangıcı bile kolay olmadığı gibi daha ileride hedeflenebilecek basamakların bir sonu da yok gibidir. Başlangıçta vakit geçirmek için denenen bu uğraş, edinilen tecrübelerden sonra bilimsel formüller aramaya ve oradan da bir sanata dönüşebilir. İlk önceleri bir bitkiyi başarılı bir şekilde yetiştirebilmek basit bir hedefken başarılı oldukça daha çok bitki çeşidini denemek ve nihayetinde akvaryumda estetik değerlere doğru yönelmek uğraşan kişinin uzun yıllarını alabilir. Bu açılardan bir çok hedefin aynı özelliklerdeki tek tip bir akvaryumda karşılanması oldukça güçtür. Büyük ihtimalle tecrübeleriniz arttıkça ve hedefleriniz değiştikçe ilk başta sahip olduğunuz akvaryumu en azından daha uygun ebattaki başka bir akvaryumla değiştirmek isteyebilirsiniz. İşte bu yüzden bitkili akvaryum kurmaya yönelen bir kişi için ideal nitelikte bir akvaryumdan bahsetmek zordur. İdeal akvaryum, kişinin hedeflerini en iyi karşılayan olduğuna göre kişinin, ister yeni başlayan olsun ister oldukça tecrübeli, ilk önce hedeflerinin neler olduğu üzerinde durulmalıdır. İnsanın ortaya koyduğu hedefler o kişinin psikolojik ihtiyaçlarının da bir belirtisidir. Kaçırılmaması gereken psikolojik ihtiyaçların dışında bir de bitkilerin akvaryum ortamında yaşayabilme ihtiyaçları bulunur. İki ihtiyacı bilinçli bir şekilde bir arada götürebilen insanlar başarılı akvaristler arasına katılırlar. Bu noktada akvarist psikolojisine daha sonra değinmek daha doğru olacak. Bu sayfada daha çok bitkilerin ihtiyaç gösterdiği ortam özellikleri ve bir parça da estetiğe odaklanmak daha faydalı olabilir.    

 

Bitki yetiştirilecek akvaryum seçiminde dikkat edilmesi gereken önemli bir çok nokta bulunmaktadır. Bunları sırası ile ele alalım.

 

 

- Hacim: İlk defa bitki yetiştirmeye çalışacağım bir akvaryumun hangi hacimde olması daha iyidir?

Başlangıç için çok küçük ve çok büyük akvaryumlardan kaçının. Küçük hacimdeki akvaryumların kontrolü çok zordur. Akvaryum büyüdükçe su şartlarını kontrol etmek kolaylaşır. Bununla beraber çok büyük akvaryumların bakım ihtiyacı azalsa da oldukça tecrübe gerektirir. Düşünmeye başlamak için 75 - 150 litre arasına odaklanmak iyi olabilir. Tecrübeli bir akvaristten yardım almıyorsanız başlangıçta kavanozlara, fanuslara veya akrilik akvaryumlara özenmemenizi tavsiye ederim.

 

- Yükseklik ve derinlik: En ideal ölçüler ne olmalıdır?

Bitkiler fotosentez yapabilmek için fotosenteze uygun radyasyon yayan ve bunu da yoğun miktarda yapan bir ışık kaynağına ihtiyaç duyarlar. Işık kaynağının yaydığı radyasyon suyun içinde havada karşılaştığı engellerin kat kat fazlası ile karşılaşır. Işık kaynağının su içerisindeki etkisini kaybettirmemek için yapılabilecek mantıklı bir yol bitkili akvaryumun yüksekliğini fazla tutmamaktır. Ancak standart boylarda satılan akvaryumların yükseklikleri, seyir zevkini artırabilmek için çoğu zaman fazla tutulur. Yeterli ışık alamayan su bitkileri ise kısa zamanda bozulur ve çürümeye başlarlar.

 

Akvaryumun derinliği olarak tabir edilen ölçü, ön camdan arka cama olan mesafe ile ilgilidir. Derinlik ölçüsünün belirlediği, akvaryumdaki suyun hava ile temas etme yüzeyi oldukça önemlidir ve bu alanın geniş olmasında fayda vardır. Buna ek olarak derinlik ve kompozisyon algısının estetiklik üzerinde oldukça önemli etkileri bulunmaktadır. Bu 2 önemli nedenden dolayı akvaryum derinliğinin, yüksekliğin aksine, standart boylardan fazla olmasını bekleriz. Ancak standart hazır akvaryumların derinlikleri dekorasyon kaygıları nedeni ile kısa tutulur.

 

Dolayısıyla standart boylardaki akvaryumlara yönelmek iyi bir başlangıcı riske sokabilir. Yukarıdaki 2 ölçünün olması gerekli özelliklerini yan yana getirirsek çeşitli hacimlerde aşağıdaki ölçülere ulaşabiliriz:

 

60 X 35 (Y) X 35 (D) toplam 73.5 litre

70 X 40 (Y) X 40 (D) toplam 112 litre

80 X 45 (Y) X 50 (D) toplam 180 litre

 

Sizler, akvaryumu yerleştirebileceğiniz yer, harcayabileceğiniz miktar ve piyasadan bulabileceğiniz ölçüler dahilinde yükseklik ve derinlik kuralına sadık kalarak daha değişik ölçülerde akvaryumlarla başlayabilirisiniz. Takashi Amano’nun 2 favori ölçüsü aşağıdaki gibidir:

 

60 X 36 X 30 (60 ve 36 arasındaki oran, altın orana (1/1.618) eşittir)

90 X 45 X 45 (ADA 2006 yarışmasının birincisi bu ölçüleri kullanmıştır) 

 

 

- Silikon

 

Bu konu altında akvaryum imalatında kullanılan silikon çeşitlerinden değil de renklerinin öneminden bahsedeceğim.

 

Bitkili akvaryumların ekolojiyi vurgulamalarının yanısıra dekoratif olmaları önemli özelliklerindendir. Bir çok kişi göze hitap eden tasarımlara sahip akvaryumları dinlendirici ve huzur verici bulur. Biyofilya hipotezine göre insanın akvaryuma bakarken huzur hissetmesinin sebebi iç içe yaşadığı ve güven duyduğu tabiatı hatırlatmasıdır. O halde akvaryum içinde bulunan ve tabiatta sık karşılaşmadığımız anlamsız objeler bizlere huzur değil rahatsızlık verebilir. Bu tür objeler akvaryumun doğal görünümünü bozacaktır.

 

Bitkili akvaryumların fotoğraf çekimi sırasında ısıtıcı, filitre elemanları, hortumlar, CO2 reaktörü gibi doğal ortama ait olmayan objeler akvaryumdan çıkarılırlar. Akvaryumdan çıkaramayacağımız ve gözümüzü rahatsız eden bir görüntü arka cam kenarlarının yapıştırılmasında kullanılan silikonun izleridir. Bu izleri 25 X 25 X 25cm ölçülerinde olan http://www.hidrobotanik.com/nano/nano2.htm adresindeki akvaryum fotoğrafında rahatça farkedebilirisiniz. Arka camın her iki kenarındaki silikon izleri belli olmasa fotoğraf çok daha güzel görülebilirdi. Farkedebileceğiniz gibi bahsettiğim akvaryum imalatında kullanılan silikon şeffaftır. Şeffaf silikonlar kendi kalitelerine ve imalat sırasında kullanılma teknikleri gibi çeşitli faktörlerden dolayı zamanla matlaşmaktadır. Matlaşan silikon da fotoğrafta oldukça dikkat çeken bir hale gelir. Bu durum özellikle koyu renk fonu olan akvaryumlarda ortaya çıkar. Bu durumu önlemenin bir yolu imalat sırasında siyah veya bu sayfanın fon rengi gibi koyu yeşil renkte silikon kullanmak olabilir. Aşağıda Şahin Çelik tarafından imal edilen akvaryumun tabanınında şeffaf silikon, ancak yan duvar kenarlarının yapıştırılmasında siyah silikon kullanıldığını farkedebilirisiniz. Bu akvaryumun arka camında siyah fon kullandığınızda silikon izleri artık gözü rahatsız etmeyecektir. Bununla birlikte siyah silikon kullanılan akvaryumda açık renk fonlar kullanılamayabileceğini de hatırlatmak isterim.   

 

 

- Markalar

 

Akvaryum imalatı çok hassas ayarlamalar yapılması gereken oldukça teknik ve ciddi bir iştir. Evinizde baş köşeye yerleştireceğiniz ve uzun yıllar boyu sahip olabileceğiniz akvaryumun kalitesiz malzemeden ve çok kötü bir işçilikle de yapılabileceğini unutmayın. Üstelik bu tür akvaryumlar daha ucuza da satılabileceğinden yeni başlayan bir hobici için oldukça cazip olabilirler. Evimizde daha fazla huzur bulmak için kurduğumuz akvaryumu evin güvenliğini tehdit eder bir hale getirmemek için akvaryumun en üst kalitede malzeme ve işçilikle yapıldığından emin olmalısınız. Ortlama bir hobicinin bile akvaryum imalatının inceliklerini bilmediğini düşünürsek kendimizi riske atmamak için belli markaların ürünlerine güvenmek pratik bir yol olabilir. Çin malları ve mantar gibi çabuk ortaya çıkan ancak kısa zamanda da ortadan kaybolan firma ürünleri ile kuşatılmış akvaryumculuk piyasasında uzun yıllardan beri ismini sürdürebilen ve imalatta tecrübeli ustaların yanında oldukça kaliteli olan yerli cam kullanan firmalardan şaşmamak gerekir. Ancak hatırlatmak isterim ki isim yapmış firma ürünlerinin de alınması sırasında bile hobicilerin oldukça uyanık olmaları gerekir. 

 

 

 

 

-

Çerçeve

Piyasadan bulabileceğiniz akvaryumlar ya plastik ya da alüminyum çerçevelere sahiptir. Plastik çerçeveler zaman geçtikçe sıcaklık ve nem gibi sebeplerden deforme olabilirler. Daha dayanıkı alüminyum çerçeveler ise işçiliklerine dayalı olarak biraz daha zariftirler. Alüminyum çerçeve ve kapakları çeşitli renklerde bulabilmek de mümkündür. Bu çerçevelerin renkli taraflarının arkası açık renkte metal rengidir. Fotoğraf çekimi sırasında çerçevenin su seviyesinin altında kalan kısımları bulunuyorsa bu kısımlar ışığı da oldukça yansıttıklarından çok dikkat çekerler. Bu etkiyi yok edebilmek için üst çerçevenin metal renkli iç yüzeyini akvaryumda kullanılan fonla aynı renge boyamak gerekir. Bu işlem de pratikte neredeyse imkansızdır. Zira silikonla yapıştırılmış çerçeveyi sökmek isterseniz çok ince olan çerçeve zarar görebilir ve eyri büyrü bir hale gelebilir.

Kendinize özel ölçülerde bir akvaryum yaptırmak isterseniz çerçevesiz ve kapaksız bir model oluşturmayı da deneyebilirsiniz. Akvaryumun üst çerçevesi göze hoş gelmeyen, su seviyesi ve camların kesiştiği yerlerde oluşan tortulaşma izlerini ve yapışma yerlerindeki silikon izlerini gizlemek için önemli olabilir. Ancak tortuları kazımak için düzenli bir bakım yapıyorsanız, cam kenarlarını çok muntazam kestirip taşlatırsanız ve yapıştırma işlemini tecrübeli bir usta yaparsa çerçevesiz akvaryumların çok şık ve zarif bir görüntüsü vardır. Ancak bu durumda da çerçevesiz akvaryumun oturduğu sehpa ve yukarıdan sarkıtılacak ışık kaynağı için daha fazla dikkat, detay ve estetik gerektiren işlemlere girmek zorunluluğu ortaya çıkacaktır. Aqua Design Amano firmasını ürettiği akvaryumlar çerçevesiz ve kapaksızdır. Isıya dayanıklı camlar, yüksek nitelikteki işçilikle yapıştırma yerlerinde hiç bir silikon izi yoktur. Böyle bir akvaryumun aydınlatılması yukarıdan sarkıtılan bir kapak yardımı ile olmaktadır.

ADA 2006 Kataloğundan

 

Yerleştirme

Bitkili ve düzeni oturmuş bir akvaryumu istediğiniz yerde tutabilirsiniz. Bu yer salonunuzda direkt güneş ışığı alan bir pencere önü de olabilir, bodrumda hiç bir şekilde güneş ışığı almayan bir oda da olabilir. Yanlız akvaryumunuzun fotoğraflanması sırasında bazı noktalar yerleştirme açısından önem kazanmaktadır. İlk olarak akvaryumunuzu koyduğunuz odanın, akvaryumun tümünü, kullandığınız objektife rahatlıkla sığabilecek kadar bir mesafeye izin verecek uzunlukta olması önemlidir. Ufak bir odaya yerleştirilmiş akvaryumun fotoğraflarını çekmek teknik açıdan bir çok zorluğu beraberinde getirir. İkinci olarak akvaryumunuzun arka camını duvarla arasında mesafe kalmayacak şekilde yerleştirmeyin. Bitkili akvaryumların fon ayarı, aydınlatması, arka camın iç ve dış temizliği oldukça önemlidir. Bu yüzden camla duvar arasında arkada fon ayarı ve aydınlatması işlerini yapabileceğiniz kadar bir boşluk bırakmanız iyi olabilir. 15-20 cm.lik bir mesafe rahat iş yapabilmeniz için yeterlidir.  Aşağıda Norbert Sabat’ın önemli ödüller almış akvaryumunun fon ayarlamasını hangi şartlarda yaptığını görebilmektesiniz.

 

_uacct = "UA-782113-1"; urchinTracker();