ACARLAR GÖLÜ VE LOTUS BÜYÜSÜ 

ÖBA'da Acarlar Gölü ve Longoz Ormanı, Doğal Sit Alanı ve Yaban Hayatı Koruma Sahası olarak koruma altındadır. Kefken-Karasu Kıyılan ÖBA'sı, Sakarya Nehir ağzından batıda Pınarbaşı Burnu'na kadar uzanan 26 km uzunluğunda bir alanda orman, sulakalan ve deniz kıyısı habitatlarını içerir. Deniz kıyısının, büyük bir kısmını kaplayan kumul habitatları, ortalama 5 m yükseklikte kumul sırtlan oluşturarak, sahile paralel uzanır. Karaya doğru tipik bir şekilde 500-2000 m arasında ilerleyen kumullar, 55 km uzunluğundaki büyük bir kumul kuşağının batı yansını oluşturur. Bu kumul kuşağı Türkiye'de kesintisiz uzanan en uzun kumul sistemidir. Başta Ana Dere (Yırımaç Deresi) olmak üzere bir dizi akarsuyun kumullar tarafından Karadeniz’e akışının engellenmesi sonucu, alanda sulakalan ve subasar orman topluluklarıyla bağlantılı Acarlar Gölü oluşmuştur.

Kumul bitki örtüsünde genellikle karaya doğru 30 m gibi kısa bir mesafede uzanan ve Leymus racemosus ssp. sabulosus ile karakterize edilen, seyrek gelişmiş ön cephe kumul bitki topluluğu yer alır. Bu bitki topluluğu alanın doğu ucunda geniş bir bant halinde uzanan sabitleşmiş gri kumul bitki topluluğuna geçiş yapar. Bu bitki topluluğu çok nadir kumul bitki türleri bakımından zengindir. Bunların en önemlileri arasında Centaurea kilaea, Jurinea kilaea, Matthiola fruticulosa, çok lokal olarak bulunan Peucedanum obtusifob'um ve ilk kez buradan toplanan Silene dichotoma ssp. euxina sayılabilir. Sabitleşmiş gri kumul bitki topluluğunda denize doğru Pancratium maritimum ve lokal olarak Cionura erecta ve Glycyrrhiza glabra yaygındır.

Daha içerilere doğru kumul sırtlan, çoğunlukla kumul meraları ve içine pek girilemeyen Paliurus-Phillyrea çalı topluluklarının bir mozaiğiyle kaplıdır. Bu çalılıkların nemli köşelerinde Cydamen coum, Galanthus plicatus ssp. byzantinus, Helleborus orien-talis ve Scilla bithynica gibi bazı Öksin flora takson-lanna lokal da olsa, bol miktarda rastlanır. Genellikle yakma ve yoğun otlatma baskısı altında oluşmuş kumul meralar, baharda çiçek açan tek yıllıklar ve diğer terofitler bakımından zengindir. Bunlar arasında Cerastium semidecandrum, Crassula tillaea, Ophioglossum lusitanicum, Romulea columnae ssp. columnae, Trifolium pachycalyx ve T.suffocatum gibi lokal olarak görülen (ya da az kaydedilmiş) taksonlar sayılabilir.

Kumul sırtlan arasındaki uzun çukurlarda açık su, bataklık ve küçük subasar ormanlar gibi bazı küçük sulakalan habitatları gelişmiştir. Hafif tuzlu gevşek kumul çukurlarında Holoschoenus vulgaris ve çeşitli Juncus türleri baskındır. Daha içerilerde mevsime bağlı su basan sığ gölcüklerde Fimbristylis bisumbellata, Cyperus glaber, Ludwigia palustris, Mentha pulegium ve bir dizi karofit türüne rastlanır. OBA sınırları dışındaki benzer gölcüklerde yukarıdaki türlere ek olarak, Türkiye'de ilk kez burada saptanan çok nadir bir tür, Kyllinga brevifolia da yer alır. Daha ayrıntılı araştırmalara gereksinim duyulan OBA içinde de K.brevifolia'nın yer aldığı tahmin edilmektedir. Kumul sistemindeki eski gevşek kumul çukurlarında ve genellikle daha oluşum halindeki turbalıklar üzerinde, çeşitli bataklık ve nemli orman topluluktan yer alır. Bataklık topluluklarında Cladium marsicus, Lythrum saikana, Phragmites australis, Türkiye'de fazla kaydedilmemiş nadir bir tür olan Rumex hydrolapathum ve Schoenoplectus lacustris baskındır. Otlama yapılan bu bataklıkların kenarlannda Carex vesicaria, Türkiye florasına yeni eklenen bir tür olan Hydrocotyle vulgaris ve Leucojum aestivum gibi lokal türlerin de aralarında bulunduğu zengin bitki türleri yer alır. Kumul sistemi içinde ayrıca, zengin Hottonia palustris, Nymphaea alba ve Thelypteris palustris popülasyonları içeren ve çevresi Carex elata ile çevrili küçük gölcükler de bulunur.

Yaklaşık 10 km uzunluğundaki Acarlar Gölü, subasar orman topluluktan içerir. Bu ormanlarda üzerlerinde iyi gelişmiş tırmanıcı Smilax excelsa popülasyonlanyla birlikte kızılağaç (Alnusglutinosa), söğüt türleri (Salix spp.) ve dişbudak (Fraxinus angustifolia ssp. oxycarpa) baskın olarak bulunur. Yer yer açık sazlı bataklık topluluklarına geçiş yapan ve içine girmenin hemen hemen olanaksız olduğu bu ormanlarda Hottonia palustris (Türkiye'de yalnız burada bulunur), Leucojum aestivum ve Thelypteris palustris gibi nadir bitki popülasyonları da kayıtlıdır. Acarlar Gölü, İğneada Longozu'ndan (OBA No. 5) sonra Türkiye'deki en büyük ikinci subasar ormanıdır. Bu nedenle OBA içindeki subasar orman üzerinde daha fazla araştırma yapılması önemlidir.

Nadir Türler

KÜRESEL ÖLÇEKTE TEHLİKE ALTINDAKİ TÜRLER [5 TAKSON]

  Centaurea kilaea [END, V]

  Galanthus plicatus ssp. byzantinus [END, V]

  Silene sangaria [END, E]

  Trifolium pachycalyx [END, E]

  Verbascum degenii [END, E]

AVRUPA ÖLÇEĞİNDE TEHLİKE ALTINDAKİ TÜRLER [4 TAKSON]

  Cydamen coum [n/l]

  Peucedanum obtusifolium [END, n/l]

  Salvinia natans [R], Trapa natans [n/l].

ULUSAL ÖLÇEKTE NADİR DİĞER TÜRLER [11 TAKSON]

  Hottonia palustris [V*]

  Hydrocotyle vulgaris [n/l]

  Jurinea kilaea [R]

  Leucojum aestivum [V]

  Matthiola fruticulosa [n/l]

  Nymphoides peltata [R*]

  Pancratium maritimum [V]

  Romulea columnae ssp. columnae [R]

  Rumex hydrolapathum [R]

  Thelypteris palustris [R]

  Trifolium suffocatum [R] 

İstanbul Üniversitesi (İÜ) ile Türkiye Çevre Koruma ve Yeşillendirme Kurumu (TÜRÇEK) tarafından, Acarlar Gölü’ndeki kuş türleri ve bitki çeşitliliğini incelemek üzere bilimsel bir çalışma başlatıldı.

İngiltere’nin Ankara Büyükelçiliği, çalışmayı destekliyor ve finansmanını da karşılıyor. Elçiliğin siyasi işler, basın ve çevreden sorumlu diplomatı Geoff Collıer İÜ Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Başkan Yardımcısı ve Çevre Koruma ve Yeşillendirme Kurumu TÜRÇEK Yönetim Kurulu Başkanı , Doç. Dr. Barbaros Gönençgil başkanlığında ki araştırma heyetiyle birlikte 22 Haziran Salı günü Karasu’ya gelerek Acarlar Gölü ve çevresinde incelemelerde bulundu.

İngiltere’nin Ankara Büyükelçiliği, projeyi parasal olarak destek veriyor. Elçilik İkinci Siyasi Kâtibi Geoff Collıer çalışmaları yerinde görmek için Karasu’ya geldi. İÜ ve TÜRÇEK heyetiyle birlikte Belediye Başkanı Ahmet Genç’i makamında ziyaret eden Collıer, projenin desteklenme nedenleri konusunda bilgiler verdi. Görüşme sonrasında araştırma ekibi, Kaymakam Enver Erdem ve Belediye Başkanı Ahmet GENÇ ile, Yenimahalle’de yenilen öğle yemeğinin ardından Acarlar Gölü’ne geçti. İngiliz diplomat Geoff Collıer, Elçilik olarak çevre konularında bir çok projenin finansmanını karşıladıklarını belirtti. “Buradaki çalışmanın daha farklı boyutları var. Eğer anlatıldığı gibiyse bu göl dünyada az rastlanılan bir ekosisteme sahip. Şimdilik yapılan iş bir yıl süreli ön çalışma. Hazırlanacak raporlar doğrultusunda desteğin boyutu büyüyebilir” dedi.

Comments (0) >>

Write comment

You must be logged in to post a comment. Please register if you do not have an account yet.