 Giris: Çiçek yaşamın vazgeçilmez bir ögesidir. İnsanlarımız doğanın uyanışını çiçeklerin güzel kokularından, renklerinden algılar. Doğan çocuğumuzu bir demet çiçekle karşılamak, başarılarımızı çiçekle değerlendirmek, hastalarımıza çiçekle geçmiş olsun demek, yitirdiklerimizi çiçekle uğurlamak modern dünyamızın geleneklerinden biridir. Doğanın bir parçası olan çiçekleri etrafımızdaki herkesle paylaşabiliriz. İnsanların yaşamı ne kadar zorlaşırsa zorlaşsın bu aşamada uzatılacak çiçek yaşama sevinci verecektir. Çiçek yetiştirmek tohumdan çiçek oluşumuna kadar emek isteyen zor bir iştir. Çiçekçilik ise, çiçekleri belirli bir uyum içinde bir araya getirip, belirli bir konu yaratarak alıcıya sunmaktır. Çok önemli bir sanatsal çalışmadır. Sipariş alımından, çiçeğin alınıp sunumuna kadar geçen evre içinde titizlikle uyulması gereken kurallar vardır. Dünya çiçekliğiyle boy ölçüşen sektörümüz, kaliteli hizmet ve teknolojiye verilen önemin artmasıyla, kendini günden güne geliştirmektedir. Çalışanların çiçekçilik konusunda bilgili olması yanında; dikkatli, dürüst ve güler yüzlü olması gerekir. Sektörde çalışanlar çağı yakalamalı hatta öncülük yapmalıdırlar. Unutmayalım ki, Ankara başkent yapıldıktan sonra Gazi Mustafa Kemal’in ilk emirlerinden biri, bu kente bir çiçekçi dükkânı açılması olmuştur. Çünkü uygarlığın temel ölçütlerinden biri, kültürün bir boyutudur çiçek sevgisi.
1. ÇİÇEK DÜZENLEME SANATI 1.1. Tarihsel Gelişimi Çiçekler, insanların yaradılışları ile birlikte doğan, sevgi ve süs kaynağıdır. Çiçekler, zengin renk, çeşitli koku ve duruşları ile insanları büyülemiştir. Atalarımız çiçekleri sevmişler, koklamışlar; mevsimine göre, bahçelerinde yetiştirip üretmişler, kaplarda, vazolarda, odalarını süslemişlerdir. Mısır’da M.Ö. 2000- 28 yılları arasında Mısır mezarları, kâseler içinde toplu halde bulunan buket şeklindeki çiçek resimleri ile süslenmiştir. Müzelerde Mısırlılara ait cam, bronz ve seramik kapların bazılarının içinde çiçek takaçlarına rastlanmıştır. Yunanistan’da M.Ö. 600-146 yılları arasında ise çiçek düzenleme alanında en büyük gelişme olmuştur. Yunan çağına rastlayan bu dönemde çiçek düzenlemesine ağırlık verilmiştir. Bu çağda dinsel törenlerde çiçekler başa çelenk olarak takılırdı. Çiçekler ya çelenk şeklinde ya da sepet içinde kullanılırdı. Romalılar M.Ö. 28- M. S. 325 yılları arasında savaşçı askerlerdi. Bu yüzden sanata olan katkıları çok azdır. Yunanlıların etkisi altında kalmışlar, Roma çağında süs hevenklerini dekoratif motif olarak kullanmışlardır. Bizans’da ( M. S. 325 – 660 ) ise; tapınaklar çiçeklerle süslenmiştir. Çiçek demetlerinin ve süs hevenklerinin yapraklarının yapımında konik ve spiral şekiller kullanılmıştır. Bizansların çiçek düzenleme zevki kilise duvarlarındaki mozaiklerden anlaşılmaktadır. İran’da( M. S. 1300 – 1700 ) ise; Kaşmir deki Moğol bahçeleri İranlıların bahçe ve çiçekleri çok sevdiklerini gösterir. 14. yüzyıl başında İran sanatında, doğu stilinde vazolar içinde çiçek düzenlemelerinin başladığı görülür. Rönesans’ta ( M. S. 1400 – 1600 ) ise; sanatta ilerleme devri etkisini çiçek düzenlemede de göstermiştir. Alçak boylu kâse ve sepetlerde çeşitli çiçeklerle sıkı dengeli buketler oluşturmuşlardır. Hollanda’da ( M. S. 1550 – 1700 ) ise; çiçekler, resimlere fon olarak kullanılmaktan çıkmış, ana unsur haline gelmiştir. Bu çağın genel karakteristik özelliği çiçeklerin zarif buketler halinde düzenlenmesi, zengin renklerin kullanılmasına karşın, uygun bir ton yaratılmış; kuş kafesi, yumurtalar ve meyveler buketlerle birlikte kullanılmaya başlamıştır. Fransa’da ( M. S. 1715 – 1744 ) ise; günlük yaşantılarda ve şenliklerde çiçek düzenlemeleri çok kullanılırdı. Bu dönemde ( S ) şeklinde eğri hatlı düzenlemelerin yapıldığı görülmüştür. Bu yıllarda İngiltere de de, çiçekler yalnızca bahçeleri süslemek amacı ile yetiştirilmiştir. Klasik dönemde M. S. 1762 – 1830 yıllarında; Avrupa ve Amerika sanatı klasik çağın canlanmasıyla bu çağın etkisi altına girmiştir. Süs hevenkleri bu çağda daha zarif bir şekilde yapılmıştır. Çiçek ve yapraklarla yapılan çelenkler ise eski Roma ve Yunanistan dönemindeki önemini yeniden kazanmıştır. Amerika’da 20. yüzyılda bahçecilik kulüplerinin bahçıvanlıkla ilgili olarak düzenledikleri çiçek gösterilerinde sanatsal çiçek düzenlemeleri yapmaya başladılar. Daha sonra çiçek düzenleme sanatında geometrik düzenleme şekli kuruldu. Amerikalılar, Japonlardan çizgi ilkesini, bakışımsız ( asimetrik ) dengeyi, doğa hayranlığını, iyi bir oran kazanmak için çiçek gövdelerinin kaplara göre ölçülerini öğrendiler. Batılılar, buna toplu çiçek kümeleşmelerini ve süsleyici deseni ekleyerek daha gösterişli düzenlemeler oluşturdular. Amerika, Japon çiçek düzeni ( ikebana ) ile Avrupa’ nın küme buket tipini birleştirerek geometrik formu geliştirildi. 1.2. Genel İlkeleri Çiçek düzenleme sanatında üç ana ilke vardır. Bunlar: Birlik Ölçü İlgi merkezi Birlik: Kompozisyonun bütün olarak bir birlik oluşturması, ayrı ayrı kısımların bir bütün olarak görünüm kazanmasıdır. Ölçü: Bütün kısımların, birbirleriyle ölçü yönünden uyumu ve oranıdır. Çiçek düzenlemede çiçekler, yapraklar, kullanılan kap, varsa aksesuarlar, kullanıldığı yerle orantılı olmalıdır. Genel olarak çiçek sapları uzun bir kapta kabın yüksekliğinin bir buçuk iki katı, geniş bir kapta ise, genişliğinin bir buçuk katı olduğu zaman en iyi şekilde görünür. Çok hafif ince bitkiler çizgi desenleri halinde kullanıldığı zaman ( ince asmalar, tüylü otlar vb. ) bitkinin uzunluğu kabın iki katı arttırılabilir. İlgi merkezi: Bir kompozisyonun dikkat çeken ve ilgi toplayan kısmına ilgi merkezi denir. İlgi merkezinin mutlaka, desenin ortasında olması gerekmez. Bu bir renk, özel bir çiçek ya da eklenecek ilgi çekici bir gereç olabilir. Göz doğal olarak desenin o noktasına takılır. İlgi merkezinin oluşturulmasında aşağıdaki konulara dikkat etmeliyiz. • Şekil: Çiçekleri ya da yaprakları ilgi merkezine yerleştirme şeklidir.
• Hat: Bir dal, bir sap, çiçekler, tomurcuklar ya da yapraklar serisi, gözü ilgi merkezine çekecek şekilde yerleştirilir. Genellikle bu noktada pek çok hat bir araya gelir. Kimi zaman yeni ay ya da S şeklinde tek bir hatla aynı sonuca ulaşılır.
• Yineleme ( Tekrar) : Bir şeklin, bir birleşimin ya da bir rengin yinelenmesi de ilgi merkezinin yaratılmasının başka bir yoludur.
• Derece: Büyüklük, renk ya da şekil bakımından kademeli bir değişim demektir. Bir rengin çeşitli tonları kullanılırken merkeze doğru rengin tonlarının kuvvetlendirilmesi ile yapılan düzenlemeler örnek verilebilir.
• Zıtlık: İlgi noktası yaratmanın en kolay yolu merkez ile çevresi arasında zıtlık yaratmaktır.
• Renk: Çiçek düzenleme sanatında ilgi merkezi yaratmak için kullanılan yolların en etkilisi renktir. Renk, izleyen kişi üzerindeki şekil, büyüklük ve çizgi etkilerini çoğaltır. • Denge: Çiçek düzenlemede denge, kompozisyonun parçalarının ne sağa, ne de sola eğim göstermemesi ile sağlanır. Bunu elde etmek için, düzenlemede kullanılan gereçler ortada var sayılan dik bir çizginin çevresinde ağırlık bakımından eşit olarak görülecek şekilde dağıtılmalıdır. • Benzer ( Simetrik ) Denge: Merkez çizginin bir yanındaki şekil, aynen öteki, karşı yandaki şeklin görüntüsünü verir.
• Benzemez ( asimetrik ) Denge: Bir yandaki gereç ağırlık bakımından karşı yandaki gerece eşit olarak görünmediği zaman elde edilir.
• Uyum ( Armoni ) : Kompozisyonu yaparken kullanılacak dallar ve çiçeklerin mümkün olduğu kadar birbirine uygun olması gerekir. Bir kompozisyondaki parçaların birbiriyle ilişkilerindeki uyuma karşı her insan değişik tepkiler gösterir. Örneğin; baharda çiçek veren çiğdemle, yazın çiçek açan glayölün birleşmesinden oluşan bir kompozisyon, hem mevsim farkı hem de büyüklük bakımından uygunsuz düşer. Bu düşünce, bir orkide – papatya birleşimi için de geçerlidir. Bunlar renk olarak birbirleri ile uyumlu olsalar da, görünüş bakımından uyumsuz olur.
• Ritim: Çiçek düzenlemede ritim, dondurulmuş hareket olarak ifade edilebilir. Burada yapılan düzenlemeye bakan kimse, baktığı şeyler hareketsiz durduğu halde bir hareket varmış duygusuna kapalıdır. 1.3. Çiçek Düzenlemede Hazırlık Çiçekleri yerleştirmeye başlamadan önce çiçeği yerleştireceğimiz mekânı bilmemiz gerekmektedir. Yatak odası, oturma odası gibi mekânlarda kullanacağımız kapların bitkiye uygunluğunu ve odada kullanılacağı yeri belirlemeliyiz. Ayrıca yerleştirilecek çiçek ve yaprakların birbirine ve desene uygunluğu önemlidir. Yatak odası için yapacağımız çiçek düzenlemelerinde genellikle küçük, iç açıcı düzenlemelere yer verilmelidir. Örneğin, küçük bir vazoya yerleştirilmiş menekşe, yaseminle yapılan düzenleme uygundur. Yemek odası için yapacağımız düzenlemelerde ise, çiçekler yemek masasının ortasına ya da kenarına konulur. Kullanılan kap ve çiçekler yemek takımına, masa örtüsüne uygun olmalıdır. Masada oturan insanların birbirini görebilmeleri için çiçek düzeninin yüksek olmamasına dikkat edilmelidir. Çiçekler kokusuz olmalı, her yandan görünecek şekilde yerleştirilmelidir. Çiçek yerleştirmek için kullanılacak kaplar düz renkte olmalı, fazla dikkat çekmemelidir. Çiçeğin rengi, yerleştirileceği yerin döşeme ve fon rengine uygun olmalıdır. İlk bakışta kap değil, çiçek gözümüze çarpmalıdır. Çiçek düzenlemeye başlamadan önce; çiçeklerin dayanıklılık ve tazeliklerinin korunması için tedbirler alabiliriz. 1.3.1. Kesme Tekniği I. yöntem: Çiçekler sabah ve akşam saatlerinde, keskin bir bahçe makası ile çiçeğin özelliğine göre eğik veya düz olarak kesilmeli, kesilen çiçekler zaman kaybedilmeden su içine konulmalıdır. II. Yöntem: Saplar su içinde kesilir. Böylece sapın kesik ucu hava ile temas etmeyeceğinden çiçeğin su özümleme yeteneği azalmaz. Japonların “mizukiri” dedikleri bu yöntemde amaç çiçek ve yaprakların canlılıklarını koruyabilmektir. Ayrıca bazı fiziksel ve kimyasal işlemler gerekir. Bitkinin özelliğine göre değişik işlemler yapılır. Çiçeklerin tazeliği için: Çiçeklere canlılık veren hidroklorik ve sülfürik asit eriyikleri suya % 5 oranında karıştırılarak kesilen dal buna batırılır. Bazı bitkilerin tazeliğini korumak için ise şu işlemler yapılır. Kesilen dal ateşe tutulur, tuz ya da külle ovulur, kesilen yer dövülür ve su enjekte edilir. Örneğin; yıldız, begonya, aster, kadife çiçeği, sardunya, menekşe, şakayık gibi çiçekler kesilir kesilmez sapları alkole batırılır. Kasımpatı, sardunya ve çan çiçeğinin sapı kesilir kesilmez sıcak suya batırılır ya da ateşe tutulur. Ortancanın sapı kesilir kesilmez ateşe tutulur. Çiçek yerleştirmeye başlarken çiçekler gözden geçirilir, kurumuş çiçek, yaprak ve dallar kesilir. Şekli güzel olmayan dallar düzeltilir. Dallar düzeltilirken kırılmamasına dikkat edilir. Dalın kırılmaması için eller birbirine yakın olarak tutulur, hafifçe bükülerek dala istenilen şekil verilir. Gerek duyulursa aynı şekilde çiçek sapları da bükülerek düzeltilir. Çiçek sapları daha ince olduğu için, kırılma olasılığı daha fazladır. Bu nedenle çiçek saplarının bükümünde daha özenli olunmalıdır. 1.4. Çiçek Düzenleme Şekilleri Çiçek düzenleme şekillerini üç grupta inceleyebiliriz.
Geometrik şekillerle düzenleme Japon yöntemiyle düzenleme Serbest düzenleme
1.4.1. Geometrik Şekillerde Düzenlemeler Hat şeklinde ve kütle şeklinde olmak üzere iki prensipte düzenlemeler yapılır. I. Hat şeklinde düzenlemeler
• Dikey şeklinde düzenleme: Düzenleme yüksektir. Çiçek ve yaprakların ağırlığı kabın ağzına en yakın gelecek şekilde verilir. • L şeklinde düzenleme: Yüksek olan kenar, düzenleme yapılan kabın sağında ya da solunda olabilir. Üst kısmına hafif çiçekler yerleştirilir. Ağırlık düşey hattın alt kısmına toplanır. • S şeklinde düzenleme: Sallanan bir ritim uyandırır. Ağırlık düzenlemenin orta kısmındadır. • Yatay şekilde düzenleme: Düzenleme hatlarının kabın iki yanına uzatılmasıyla elde edilir. Ağırlık ortadadır. II. Kütle Şeklinde Düzenlemeler • Üçgen şeklinde düzenlemeler: Birçok düzenlemenin esasını oluşturur. Üçgen düzenlemede merkeze açılmış çiçekler yerleştirilir. Kenara doğru yaprak ve küçük çiçeklerle üçgen tamamlanır. Ağırlık aşağıdadır. • Daire şeklinde düzenleme: Ağırlık ortadadır. Çizgileri ilgi merkezinden yukarı, yanlara ve aşağıya doğru yayılarak daire tamamlanır. • Oval şeklinde düzenleme: Ayaklı vazolarda kullanılması tercih edilir. Büyük çiçeklerde kuvvetli renkler, ovalin aşağısındaki ağırlık merkezine yerleştirilir. Dış kenarlar, küçük ve açık renk çiçeklerle, yapraklarla tamamlanır. • Yelpaze şeklinde düzenleme: Düzenleme yarım daire biçimindedir. Ağırlık aşağı ve ortadadır. Ağırlık merkezlerinden dışa doğru küçük çiçekler ve yapraklarla yelpaze şekli verilerek düzenleme tamamlanır. 1.4.2. Japon Yöntemi ile Düzenleme Japonya’da çok eskiden beri kullanılan yöntemdir. İkebana sözcüğü çiçekleri su içerisine koymak anlamına gelmektedir. Düzenlemede biçim, renk uyumu, oran, denge ve perspektif kuralları önem taşır. İkebananın en çok sevilen ve tanınan stilleri Rikka , Seika , Moribana ve Nagaire’ dir. Rikka stili çiçek düzenleme: Japon çiçek düzenleme çalışmalarının en eskisidir. Teknik kuralları kadar anlamı da derindir. Rikka, çiçekleri dik ya da ayakta tutmak anlamına gelir. Burada ikebananın özelliği olan üç esas dalın ( şin – so – hikae ) yanında küçüklü büyüklü başka dallar da kullanılır. Dalların yerleştirme tekniğinin karmaşıklığı ve çok yer tutması nedeni ile halk tarafından bu stil pek tutulmamıştır. Seika stili çiçek düzenleme: İkebana ile aynı anlama gelir. Rikka stilinin sadeleştirilmiş halidir. İnsana sanat yoluyla gerçek doğa görüntüleri duyurulmak istenir. Teknik bakımından rikkadan farkı, kompozisyon üç ana daldan oluşur. En büyük dal Şin gökyüzünü, yüceliği, cenneti; ikinci dal So insanı; üçüncü dal Hikae ise toprağı simgeler. Üç öğeden yararlanarak üçgen elde edilmek istenir. Seika stilinde üç dalın birbirine iyice tutturulması gerekir. Çiçeği yerleştirirken bitkinin doğal yapısını bozmadan kullanmak gerekir. Yerleştirmeye uzun dal Şin ile başlanır. Şinin boyu vazonun yaklaşık bir buçuk, iki katı kadar olmalıdır. So’nun boyu Şin’in boyunun üçte ikisi kadardır. Hikae’nin boyu da Şin’in boyunun üçte biri kadar olmalıdır. Yerleştirme yapılırken her dal rahatça yükseliyormuş izlenimi vermelidir. Nagaire stili çiçek düzenleme: Çay merasimlerinde yapılan düzenlemelerdir. Çiçek serpiştirin anlamına gelmektedir. Halk tarafından kullanılan stildir. Moribana stili çiçek düzenleme: Çağımızda en çok kullanılan ikebana çeşididir. Bu düzenleme şekli bir manzara ya da minyatür bir bahçe hazırlama isteğiyle doğmuştur. Gök, insan ve toprak simgesi belirgindir. 2. SERBEST BUKET DÜZENLEME 2.1. Serbest Buket Tasarımı 2.1.1. Tanımı ve Önemi Tarih boyunca çiçeklere geleneksel kültürü ifade eden farklı anlamlar yüklenmeye devam edildi. Ancak 19’uncu yüzyılın sonlarına doğru bu yaygın uğraş eskimeye, yok olmaya yüz tuttu. Çiçeklerle ilgilenen ve tüm çiçeklerin anlamlarını bilen insan sayısı azaldı. Hayatlarımıza renk katmak, romantizm ve farklı heyecanlar yaşamak istiyorsak; çiçeklere ilgi göstermeliyiz. Ancak sadece varlıklarıyla değil; sembolize ettikleri anlamlarla da ilgilenirsek; bu duyguları algılayabildiğimiz gibi, sevdiklerimize ifade etmeyi de başarabiliriz. Çiçekler insan hayatının en vazgeçilmezlerindendir. Çünkü çiçek duyguların en güzel ifadesidir. Sevgiyi göstermenin en güzel ve göz alıcı yoludur. Ancak çiçeklerin sunumu çok önemlidir. Bunun için çiçeklerin düzenlenmesi gerekir. Bu da bilgi, dikkat ve özen gerektirir. Değişik tür ve renkte çiçeklerin herhangi bir vazo veya kaba konulmadan elde taşınabilir bir halde düzenlenmesine buket denir. Buketler tek sayıda çiçeklerden oluşur. Buket yapılırken çiçeklerdeki renk armonisi ile kullanılan materyaller uyumlu olmalıdır. Serbest buketler ise; çeşitli çiçekler kullanılarak değişik şekillerde düzenlenebilir. Daha çok hazırlayan kişinin zevk ve yaratıcılığına bağlıdır. Ancak buket, hazırlanan kişinin isteklerine de uygun olmalıdır. 2.1.2. Tasarım ve Buket Hazırlığında Dikkat Edilecek Noktalar Çiçek düzenlemede tasarım, yapılacak düzenlemeye bağlı olarak yapılan bir ön çalışmadır. Tasarım aşamasında teknik, renk uyumu, dikkat çekicilik, vurgu vb. ilkelere dikkat edilmelidir. Ayrıca yapılacak düzenlemelerde müşteri istekleri de göz önünde bulundurulmalıdır. Çiçekleri birbirine bağlayarak oluşturacağınız buket, doğadaki türlerinden bambaşka olacaktır. Bunun için özen gerektirir. Çiçeklerin en dikkat çekici, en güçlü görsel özelliği kuşkusuz renkleridir. Çiçeklerle oluşturulan düzenlemelerde kullanılan farklı renk seçeneklerinin, insanlar üzerinde farklı duygusal etkiler oluşturduğunu biliyoruz. Renklerin insanlar üzerindeki etkilerini ve yarattıkları havayı anlayabilmek için renk teorisinden ve renklerin birbirleriyle olan uyumunu da anlamak gereklidir. Renklerin birbirleriyle ilişkisi ve uyumu, ‘ana’, ‘ikincil’ ve ‘üçüncül’ renklerden oluşan renk skalası ile daha kolay ortaya konulabilir ve daha kolay anlaşılabilir. Renk skalasının sağ tarafında bulunan renkler sıcak, sol tarafında bulunan renkler soğuk renkler olarak adlandırılır. Bu renklere beyaz ekleyerek daha parlak renk tonları veya siyah ekleyerek daha mat ve koyu renkler elde etmek mümkündür. Ana renkler: Kırmızı, mavi ve sarı ana renklerdir. Diğer renklerin karışımından oluşmaları mümkün değildir. Diğer tüm renkler, bu ana renklerin karışımlarından, gerekirse siyah ya da beyazın da eklenmesiyle oluşturulabilir. İkincil renkler; Yeşil, turuncu ve menekşe (kırmızı –mavi karışımı) renklerinden oluşur. Renk skalasında, her rengin karşısında bulunan renk, o rengin tamamlayıcı rengidir. İkincil renkler kullanılmamış olan ana rengin tam karşısındadır. Örneğin; turuncunun karşısındaki mavi ana renktir ve turuncunun oluşmasında kullanılmamıştır. Mavi renk turuncunun tamamlayıcısı konumundadır. Dizaynlardaki renk kombinasyonlarında renklerin, tamamlayıcı renkleriyle birlikte kullanılması, dizaynın görsel etkisini artıracak önemli bir unsurdur. Üçüncül renkler; Turkuaz, çivit, mor, açık portakal kırmızısı, altın rengi ve ıhlamur yeşili renklerinden oluşur. Renk skalasına bakıldığında her üçüncül rengin iki yanındaki ikincil ve ana renklerin karışımından oluştuğu görülür. Örneğin; Turkuaz rengi, mavi ve yeşil renklerin karışımıdır. Her renk kendine has karizmatik özellikler taşımaktadır. Hazırlayacağınız bukette kullanacağınız çiçeklerin renklerinin birbiriyle olan uyumu ve dizaynın bütünündeki renk armonisi, buketin müşteri üzerindeki yaratacağı etkide en önemli unsurdur. Parlak veya solgun, sıcak veya hafif renklerin tercihiyle zarif, şık ya da sıcak, canlı buketler oluşturmak sizin elinizdedir. Buketler çeşitli amaçlar için hazırlanabilir. Bu amaçlar; Evlilik yıl dönümü Hasta ziyaretleri Bayramlar Özel günler(Anneler günü, sevgililer günü vb) Mezuniyet günleri Taziye ziyaretleri Önemli günler(düğün, nişan, söz vb.) Yeni işe başlamış ya da terfi etmiş kişilere Sahne sanatçılarına Ev ziyaretleri vb. gibi sıralayabiliriz. 2.2. Buket Hazırlama 2.2.1. Kullanılan Bitkiler Serbest buket hazırlarken dikkat edilmesi gereken nokta; çiçeklerin yan yana getirilmemesi ve aralarda dengeli bir yeşillik kullanılmasıdır. Her türlü düzenlemede çiçekler yeşilliklerle birlikte kullanılır. İlkbahar ve yaz aylarında hazırlanan buketlerle, sonbahar ve kış aylarında hazırlanan buketler arasında önemli farklar vardır. Yaz tasarımlarında kullanılan canlı ve parlak renkli çiçekler, daha akılda kalıcı oldukları gibi, güneşi ve açık bir gökyüzünü de sembolize eder. Örneğin; gül, lavanta ve zambak yaz buketlerinde en sık kullanılan çiçeklerden bazılarıdır. Kış, çiçek düzenlemeleri açısından yılın en rahat anı olmamasına rağmen çok güzel buketler hazırlanabilir. Bir miktar yeşilliği birkaç çiçek ile bir araya getirmek dikkat çekici sonuçlar doğurabilir. Her ne kadar hazırlayacağımız buketler mevsimle ilgili olsa da son yıllarda ithalattaki gelişmeler sonucu istediğimiz çiçekleri mevsimleri dışında da bulmamız mümkün olmaktadır. Bu nedenle de kullanabileceğimiz çiçek türü oldukça fazladır. Serbest buket hazırlayabilmek için öncelikle çiçeklere ve yeşilliklere ihtiyacımız vardır. Bunlar da oldukça çeşitlidir. Amacına uygun olmak şartıyla hepsini kullanabiliriz Çiçekler Çiçekler buketlerin ana materyalini oluşturur. Buket hazırlamada kullanabileceğimiz pek çok çiçek vardır. Bunların bazıları; Alstroemeria, Ananas, Anemone (Manisa lalesi), Anthurium (Flamingo çiçeği), Antirrhinum (Aslanağzı),Aster (Saraypatı), Chrysanthemum (Kasımpatı), Cymbidium (Orkide), Dianthus (Karanfil), Eustoma (Lisianthus), Freesia, Gerbera, Gladiolus, Helianthus (Ayçiçeği), Hippeastrum (Şövalye yıldızı), Hyacinthus (Sümbül), İris (Süsen), Lilium (Zambak), Limonium, Matthiola (Şebboy), Muskari, Narcissus (Nergis), Phalaenopsis (Orkide), Rosa (Gül), Strelitzia, Tulipa (Lale), Zantedeschia (Kala) dır. Yeşillikler Yeşillikler düzenlemelerde daha çok dolgu materyali olarak kullanılır. Buketlere dolgunluk ve hacim kazandırır. Yeşillik olarak Arachniodes, Asparagus (Kuşkonmaz), Aspidistra (Salon yaprağı), Buxus (Şimşir), Cotinus, Cyperus (Japon şemsiyesi), Eucalyptus, İlex, Euonymus (Taflan), Monstera (Devetabanı), Philodendron, Solidago, Photinia (Alev ağacı), Pittosporum, Ruscus, Salix (Söğüt), Laurus (Defne), Gyhpsofylea (Gelin çiçeği), Statice, Acasia (Mimoza), Tracelium, Camelia ve Eğrelti otları gibi pek çok bitki kullanılabilmektedir. 2.2.2. Kullanılan Malzemeler Buket hazırlayabilmek için öncelikle kullanacağımız araçları, makine ve ekipmanları hazırlamalıyız. Çalışma sırasında en çok ihtiyaç duyulan araçlar; budama makası, kâğıt makası, bıçak, maket bıçağı, eldiven, kâğıt kıvırma makinesi, kova, gül dikeni temizleme makinesi, tel zımba, süpürge, kürek ve çöp kovasıdır. Malzeme ve gereçler ise; alüminyum folyo, ambalaj ipi, çiçek çeşitleri, kurdele, krepon, parlatıcı, rafya, tül, yeşillik, zımba teli, kartvizit vb. dir. 2.2.3. Buketin Yapılışı Tür seçimi önemlidir. Örneğin Orkide gibi değerli bir çiçek ile buket hazırlıyor iseniz yanına koyacağınız karanfil buketin havasını olumsuz yönde etkileyecektir. Renk seçiminde de birbiri ile uyumlu olan renkleri tercih etmeniz bukete ayrı bir güzellik verecektir. Örneğin pembe tonlarda bir buket hazırlıyorsanız pembe ve mor tonları kullanmanız hatta arasına koyacağınız lila veya fuşya rengi çiçekler buketin güzelliğine güzellik katacaktır. Çiçeklerin sapları çiçeğe uygun kesim tarzıyla kesilmelidir. Örneğin gül keskin bir bıçak ile mümkün oldukça çapraz bir şekilde kesilmeli çiçeğin damarlarına zarar verilmemelidir. Hatta sap kesim işlemi temiz bir ortamda su içinde yapılabilirse sonuç daha iyi olacaktır. Bir gül buketi yapabilmek için öncelikle dikenlerini temizlemelisiniz. Bunu yapabilmek içinde ya keskin bir bıçak ya da gül dikeni temizleme makinesinden yararlanabilirsiniz. Bukette kullanacağınız çiçeklerin suya girecek olan sap kısımları yeşil yapraklarından arındırmalıdır ki, bu bitkinin vazo içinde geçireceği ömrünün uzamasına yardımcı olsun. Zira suyun içinde bulunan yapraklar ya da başka maddeler bakteri oluşumuna neden olur, bu da çiçeğin vazodaki ömrünü kısaltmaktadır. Çiçekler demetlenirken mutlaka verev (çapraz) tutularak toplanmalıdır. Bukette kullanacağınız ara ürünler yani yeşillik, bahar dalı ya da diğer dekorasyon ürünleri bukete ayrı bir hava katacaktır. Alt yapı malzemelerinin çiçeği kapamadan desteklemesi sağlanmalıdır. Buket ip veya rafya ile bağlanır. Buketin altına çiçeğin rengiyle uyumlu ve müşterinin zevkine uygun selefon veya krepon bağlanır. Hazırlanan buketin ambalajı, buketi alan kişi tarafından kolayca açılabilmelidir. Buket Hazırlamanın Püf Noktaları • Yıl dönümü için hazırlayacağınız buketlerde genelde kırmızı gül (evlilik yılı sayısı kadar)veya orkide kullanmalısınız. • Hasta ziyaretleri için hazırladığınız buketler, hastayı rahatsız etmeyecek tür ve renkte aynı zamanda kokusuz olmalıdır. Ayrıca oda büyüklüğü de göz önünde bulundurulmalıdır. • Yeni işe başlayan birisi için hazırlanan buketlerde mutlaka alıcı kişinin cinsiyeti dikkate alınarak renk seçimi yapılmalıdır. • Sevgililer günü gibi özel günlerde güller ile hazırladığınız buketlerde sevginin ifadesi olan materyaller kullanılmalıdır. • Söz, nişan gibi önemli günlerde nadide çiçekler (Orkide, Gül, Anthurium, lilyum) kullanılmalıdır. • Gelin buketi hazırlarken kullanılacak çiçeklerin(Orkide, Gül, Kala, Lilium) renkleri beyaz veya kırık beyaz tonlarda olmalıdır. 2.2.4. Maliyet Bu tür çalışmalarda maliyet genellikle değişkendir. Örneğin; bir papatya buketiyle, orkide buketinin fiyatı aynı değildir. Yine ambalajlamada kullanılan jelatin, krepon ya da tül aynı değerde değildir. Buketler genellikle mevsime uygun olarak hazırlanırlar. Ancak mevsim dışında da uygulamalar yapılmaktadır. Örneğin, yaz aylarında hazırlanan bir gül buketi ile kış aylarında hazırlanan gül buketinin maliyeti arasında mutlaka fark olacaktır. Onun için maliyet hesabı yapılırken; kullanılan çiçek türü, sayısı, yeşillikler, malzemeler ve harcanan emek göz önünde bulundurulur. |